Inleiding

De Regionale Actiedag Aanpak Mensenhandel (RAAM) is een uniek alternatief voor een duur congres of onderzoeksrapport. Het gaat niet om passief luisteren of lezen, maar om inspireren, motiveren en activeren.

Het doel van RAAM is om op innovatieve wijze de regionale samenwerking tussen ketenpartners te verbeteren, knelpunten te identificeren, handelingsperspectief te ontwikkelen en inspiratie op te doen. Het is een complex maar effectief en motiverend project met een doorlooptijd van maximaal 6 maanden, ontwikkeld door MetaStory Instituut in samenwerking met VNG, CoMensha en CCV.

OSCE

RAAM is geïnspireerd op de meerdaagse live simulatietrainingen van de Organization for Security and Co-operation in Europe (OSCE) waar MetaStory Instituut in 2017 en 2018 aan meewerkte. Deze vonden plaats op een militaire basis in Italië met deelnemers uit verschillende landen en uit diverse beroepsgroepen. Om een gezamenlijk kader te gebruiken werd een fictieve wetgeving gecreëerd. Er werd gebruik gemaakt van acteurs en voorzien in alle benodigde middelen om scenario’s van arbeidsuitbuiting en seksuele uitbuiting zo realistisch mogelijk uit te spelen over een periode van meerdere dagen.

De OSCE-simulatietrainingen zijn spectaculair en maken vaak grote indruk op de deelnemers. RAAM is eenvoudiger van opzet maar de leeruitkomsten en het effect zijn er niet minder om. Er is namelijk geen fictieve wetgeving nodig: iedereen gebruikt de bestaande protocollen, wetgeving, meldcodes en bevoegdheden van de eigen functie. Daarnaast zijn de scenario’s zo opgezet dat niet alleen deelnemers maar ook specialisten (ketenregisseur, zorgcoördinator, arbeidsinspecteurs etc.) getraind worden.

Een groot voordeel is dat het niet gaat om internationale ketenpartners die elkaar mogelijk nooit meer tegenkomen, maar om partijen uit de eigen regio die elkaar kennen (of zouden moeten kennen). Op de actiedag in 2024 werd niet alleen veel geleerd, maar werden ook spontaan nieuwe contacten gelegd en banden aangehaald voor een betere samenwerking in de aanpak van mensenhandel.

Programma

De kern van RAAM bestaat uit een regionale actiedag waarbij in het ochtendgedeelte een reconstructiefilm van een of meer geslaagde casussen uit de eigen regio wordt vertoond. Dit maakt het voor deelnemers mogelijk zich te identificeren met de hoofdpersonen en vormt een motiverende en inspirerende aanzet voor de scenario’s later op de dag.

In het middagprogramma werken deelnemers groepsgewijs aan interactieve realistische casuïstiek-scenario’s waarbij ze de leerpunten uit de film kunnen toepassen. De scenario’s zijn gebaseerd op vormen van uitbuiting die relevant zijn voor de regio.

Doelgroep

Bij de pilot in Midden-Nederland (2024) waren 120 deelnemers betrokken uit diverse disciplines waaronder het RIEC, politie, arbeidsinspectie, hulpverlening, aandachtsfunctionarissen van gemeenten, zorgcoördinatoren, Veilig Thuis, migratieorganisaties, ketenregisseurs, beleidsmedewerkers en toezichthouders.